حکمت ؛ نظری و عملی...

حکمت نظری و حکمت عملی...

حکمت را به دو شاخهٔ حکمت نظری و حکمت

عملی تقسیم می کنند که هر شاخه

زیربخشهای کوچکتر دارد:

• حکمت نظری: در دانستن موجوداتیاست که وجود آنها وابسته به حرکات ارادی افراد بشر نباشد.
  • علم مابعدالطبیعه: در شناخت موجوداتیاست که آمیختگی ماده شرط وجود آنها نباشد.
  • علم به موجوداتی که بی آمیختگی ماده ممکن نباشند خود دو شاخه میدارد
    • ریاضی: آمیختگی ماده در تعقل و تصور آن شرط نیست.
    • علم طبیعی: جز با مخالطت ماده معلوم نباشد.
• حکمت عملی: در دانستنِ صلاحِ اموریاست که به اراده و کردارهای انسان وابستهاست.
  • تهذیب اخلاق به امور انفرادی مربوط است.
  • به جماعت و مشارکت وابستهاست. خود دو شاخه میدارد:
    • تدبیر منازل: مربوط است به مشارکت در منزل و خانه
    • سیاست مدن مربوط است به مشارکت در اجتماعات بزرگتر

به گفتهٔ جواد طباطبایی تقسیم حکمت به عملی و نظری در آثار افلاطون و ارسطو نبود، بلکه توسط شاگردان ارسطو که کتابها را جمع کردند صورت گرفت.^[۱]

حکمت نظری[ویرایش]

افلاطون بر این عقیده بود که حکمت یا فلسفه نظری پذیرای هیچ تقسیمی نیست و کلیه علمها استنتاج هایی هستند از مجموعه واحدی از اصول نهایی، و اثبات این اصول کار علم اعلایی است که افلاطون آن را دیالکتیک نامید.^[۲]
لیکن حکمت نظری نزد ارسطو و دانشوران اسلامی، در دانستن موجوداتی است که وابسته به حرکات ارادی اشخاص بشر نیستند. با توجه به اقسام موجودات این علم به سه شاخهٔ مابعدالطبیعه، ریاضی و طبیعی تقسیم میشود. هر یک از این علمها اصولی دارند و فروعی.

مابعدالطبیعه[ویرایش]

مابعدالطبیعه در نزد دانشوران اسلامی در شناخت موجوداتیاست که بودنشان وابسته به آمیختگی با ماده نباشد. که آن را علم برین، علم پیشین و یا به تازی علم اعلی میخوانند.

اصول مابعدالطبیعه خود به دو فن تقسیم شدی یکی علم الهی که شناختن خدا و ...

ادامه مطلب را بخوانید...